We stappen uit de bus aan de voet van “Broken Top (Potou) Mountain” in de Huangmei (Yellow Plum) provincie. We zijn gearriveerd op de plek waar misschien wel de belangrijkste veranderingen in de geschiedenis van zen hebben plaatsgevonden. Het is de plek van de 4e zen patriarch Daoxin, de opvolger van Sengcan. Je weet wel, de schrijver van het beroemde gedicht “Vertrouwen in de geest”.

Overnachting en mediteren in tempel

We bezochten de tempel in de eindejaarsperiode. Gedurende die tijd waren er sesshins gaande. We hebben dan ook samen met wel honderd andere Chinese leken en monniken kunnen mediteren, slapen en eten. Hieronder een filmpje van de loopmeditatie.

Er wordt eerst een half uur loopmeditatie gedaan (alleen de snelle variant, zoals je ziet), gevolgd door zestig minuten meditatie, om vervolgens weer een half uurtje te lopen en daarna opnieuw te gaan zitten.

Bijdrage van Dayi Daoxin

Daoxin legde de basis voor de groei van zen door een commune (sangha) te vormen rond landbouw en meditatiepraktijk. Het ging dus eigenlijk over beoefening in het dagelijks leven. Doordat er nu een vaste plek was, kon het aantal leerlingen groeien.
Bodhidharma, Huike en Sengcan hadden slechts enkele leerlingen. Daoxin had er meer dan 500. En deze trend zette zich door want de 5e patriarch had zelfs meer dan duizend leerlingen.

Eerste zen kloostergemeenschap

De vorige patriarchen waren vaak onderweg vanwege politieke onrust. In de Sui dynastie (581-618) kwam daar een einde aan en was er een periode van stabiliteit.
Daardoor was het mogelijk voor Daoxin om de eerste kloostergemeenschap in de lijn van Bodhidharma op te zetten. De landbouw activiteiten waren ook manier om de onafhankelijkheid van de gezaghebbers te garanderen. Door land- en tuinbouw veranderde ook de interpretatie van de voorschriften. Want het bewerken van het land brengt met zich mee dat insecten etc. gedood worden.

Innovaties

Daoxin zorgde een samengaan van Bodhidharma’s zen met andere boeddhistische tradities (Sanlun en Tiantai scholen) waardoor zen een bredere groep mensen aansprak. Verder innovaties, waardoor zen aantrekkelijker werd voor een breder publiek, waren o.a.: de integratie van zen praktijk met de Bodhisattva voorschriften (precepts); de integratie van de Lankavatara soetra met de Mahaprajnaparamita teksten (zoals hart sutra en Diamant sutra); de integratie van zen praktijk met het reciteren van de naam van de Boeddha. Met andere woorden, Daoxin verenigde de verschillende leerstellingen tot een geheel

Een tijd van verandering

Daoxin leefde in de Sui-dynastie (581-618) en het begin van de T’ang-dynastie. De Tang Dynastie was de gouden eeuw van zen. De hoofdstad was Xian. Zie onderaan dit artikel een beschrijving van de sfeer in die tijd.

De eerste ontmoeting tussen Sengcan en Daoxin

Het jaar 592 – Daoxin was 11 of 12 jaar oud toen hij Sengcan ontmoette aan de voet van Tianzhushan. Het gesprek ging als volgt:

Daoxin : “Ik vraag om mededogen van de meester. Kunt u mij alstublieft vertellen over de poort tot bevrijding?”
Sengcan: “Wie heeft jou vastgebonden?”
Daoxin: “Niemand”
Sengcan: “Waarom zoek je dan naar bevrijding?”
Toen Daoxin dit hoorde kwam hij tot grote verlichting.
(The Record of Transmitting the Light: Zen Master Keizan’s Denkoroku, 1996)

Enkele teksten toegeschreven aan Dayi Daoxin

Een enkel lichaam
Daoxin: “…deze geest …, [is] het hetzelfde als de ware Dharma-aard van de Tathagata, en het wordt de Ware Dharma genoemd, of het wordt Boeddha-natuur genoemd, of de Ware Aard van Alle Dharma’s, of de werkelijkheid, of het Zuivere Land, of bodhi, of diamanten samadhi, of fundamentele verlichting, of het nirvana-rijk, of prajna, enzovoort. Hoewel er onbeperkte namen voor zijn, zijn ze allemaal een enkel lichaam dat niet kan worden waargenomen [met kenmerken], en [deze termen] zijn [slechts verschillende] beschrijvingen van de [praktijk van] observeren.”
(Zen’s Chinese Heritage, 2011, p. 29)

Mijn essentiële beoefening
Daoxin: “Mijn essentiële beoefening is in overeenstemming met de Lankavatara soetra’s “De geest van alle boeddha’s is het eerste principe”, en ook in overeenstemming met de Prajnaparamita Soetra uiteengezet door Manjushri’s ‘enkelvoudige beoefening samadhi’, [namelijk] dat degenen die denken aan de Boeddha-geest [zelf] boeddha’s zijn, terwijl degenen die verwaterde gedachten denken gewone mensen zijn.”
(Zen’s Chinese Heritage, 2011, p. 30)

Vele vertakkingen
Op een dag zei Daoxin tegen de monniken: “Op een dag maakte ik een reis naar de berg Lu. Ik klom naar de top van de berg en keek toen in de richting van de berg Potou. Er lag een laag paarse wolken over de berg, maar daaronder bevonden zich verschillende stromen witte wolken die zich in zes richtingen uitstrekten. Begrijp je de betekenis hiervan?” De monniken zwegen. Toen zei Hongren: “Betekent het niet dat nadat de meester overleden is, er vele vertakkingen van de Boeddha-Dharma zullen zijn?” Daoxin zei: “Goed.”
(Zen’s Chinese Heritage, 2011, p. 32)

Overlijden

Daoxin vroeg aan Hongren om een mausoleum te bouwen. Toen dit klaar was trok Daoxin zich daar terug voor zijn laatste meditatie. Na zijn dood werd zijn lichaam in verlakte gewaden gehuld, wat zo’n prachtig gezicht was dat niemand het mausoleum durfde te sluiten (bron: Zen en de stille sprong van het inzicht, p 56)Daoxin vermaande zijn discipelen plotseling door te zeggen: “Laat de talloze dharma’s van de wereld wegvallen . Ieder van jullie, bescherm dit inzicht en draag het mee naar de toekomst.” Toen hij dit had gezegd, zat de meester vredig en stierf: hij was 72 jaar oud. Zijn stoepa werd gebouwd op de berg waar hij lesgaf. Op de 8e dag van de 4e maand van het volgende jaar ging de deur van de stoepa spontaan open en onthulde het de meester die erin zat alsof hij leefde. Daarna durfden zijn discipelen de deur niet meer te sluiten. Keizer Dai Zong gaf Daoxin postuum de naam Zenmeester Dayi [‘Great healer’]. Zijn stoepa kreeg de naam “Compassionate Cloud”
(Zen’s Chinese Heritage, 2011, p. 33)

Bijlage: Beschrijving van de sfeer in Xian

“De stad was als een netwerk gebouwd, met weelderige vermiljoenrode keizerlijke paleizen en tuinen vorstelijk op één plek bijeengebracht. Het aantal inwoners bedroeg meer dan twee miljoen en de internationale, welvarende markten werden overstroomd door kooplieden uit de meest verafgelegen gebieden van Azië en Europa, waarbij een waarlijk verbazingwekkende kakofonie van talen weerklonk: Indiaas, Japans, Turks, Perzisch, Romeins Latijns en Arabisch, en ook de vele dialecten uit China zelf. Christenen liepen tussen de boeddhisten, evenals mohammedanen en joden. Handwerkslieden werkten met zilver, goud, edelstenen, zijde en porselein, terwijl dichters in dranklokalen bijeenkwamen om wijn te drinken, stukjes fruit te knabbelen en zich te ontspannen met rondogige buitenlandse serveersters. Dit waren de wereldse aantrekkelijkheden van Xian aan het begin van de 7e eeuw. Deze nieuwe verfijning en stedelijkheid, evenals de politieke stabiliteit die dit alles mogelijk maakten werden eveneens weerspiegeld in de veranderingen in Ch’an – nomadische dhyana-meesters die zich in de bergen plachten te verschuilen evolueerden tot het brandpunt van gevestigde landbouwgemeenschappen bijeengebracht in kloosters. De groei van Ch’an naar een gevestigde plaats in het Chinese leven consolideerde onder de vierde patriarch, Daoxin, wiens leven de Sui- en het begin van de Tang-dynastie overspande.”
Zen of de stille sprong van het inzicht, p54

Dit bezoek aan de tempel van de Daoxin (de 4e zen patriarch) was onderdeel van een zen-reis die ik samen met Annie Zheng Yi (vertaler Chinees en acupucturist i.o.) heb mogen begeleiden (dec/jan 2025/26). We bezochten plekken waar de eerste zes Chinese zen patriarchen verbleven, onderricht gaven of transmissie ontvingen.

Hartelijke groet mede namens Annie Yi,

John Chuandeng de Weerdt (zenleraar bij Zentrum en Ming Zen Centrum)